Proces tłoczenia elementów metalowych – kolejne etapy

W produkcji seryjnej istotne jest nie tylko i wyłącznie uzyskanie prawidłowego kształtu pierwszego szczegółu, niemniej jednak także utrzymanie podobnych parametrów przy kolejnych sztukach. W przypadku części wykonywanych z arkuszy metalu znaczenie ma sposób podawania materiału, ustawienie narzędzia oraz warunki panujące w trakcie pracy. Elementy tłoczone mogą różnić się między sobą, jeżeli choćby jeden z tych czynników zmienia się w trakcie procesu.

Na początku niewielka różnica może być trudna do zauważenia, natomiast przy większej liczbie szczegółów zaczyna wpływać na wymiary, położenie otworów czy dopasowanie części podczas montażu. Z tego powodu kontrola procesu nie ogranicza się jedynie do sprawdzenia gotowego wyrobu. Obserwuje się też zachowanie materiału i pracę narzędzia, ponieważ właśnie tam mogą pojawić się pierwsze sygnały świadczące o zmianie warunków formowania.

Jednym z czynników wymagających uwagi jest sposób podawania blachy. Materiał powinien trafiać w odpowiednie miejsce względem narzędzia, ponieważ przesunięcie dosłownie o niewielką wartość może zmodyfikować położenie otworów albo krawędzi. W sytuacji taśm wykorzystywanych w produkcji seryjnej znaczenie ma również zachowanie stałego kroku pomiędzy kolejnymi operacjami. O ile materiał zostanie przesunięty za daleko albo zbyt mało, kolejne czynności mogą zostać zrealizowane w niewłaściwym miejscu. W praktyce nie za każdym razem w tym samym momencie powstaje widoczny defekt. Zdarza się, że różnica ujawnia się dopiero w trakcie zestawienia kilku części ze sobą. Dlatego przy ocenie procesu bierze się pod uwagę zarówno pojedynczy detal, jak i powtarzalność wymiarów w całej serii.

Na zachowanie materiału wpływa także stan powierzchni roboczych narzędzi. Wraz z w pewnych przypadkach użytkowania mogą pojawić się ślady zużycia, zmiana kształtu krawędzi lub drobne uszkodzenia, które wpływają na kontakt z blachą. W efekcie tłoczenie metalu może przebiegać nieco całkiem inaczej niż na początku pracy. Zmiany nie muszą być od razu duże. Na prawdę często najpierw pojawia się niewielka różnica w wymiarze albo wyglądzie powierzchni, a dopiero w późniejszym czasie problem staje się wyraźniejszy. Przyczyną może być również zmiana właściwości materiału pomiędzy kolejnymi partiami blachy. Nawet przy zachowaniu tej samej grubości poszczególne partie mogą wykazywać różnice w zachowaniu w trakcie odkształcania. W takich sytuacjach samo skorygowanie ustawienia maszyny może nie wystarczyć, ponieważ źródło zmiany znajduje się po stronie materiału.

Kontrola gotowych części może być prowadzona z różną dokładnością, zależnie od założeń konkretnego detalu. Sprawdza się między innymi podstawowe wymiary, kąty, średnice otworów oraz miejsca, które mają później współpracować z innymi szczegółami. Przy częściach przestrzennych ważne jest także zachowanie kształtu po zdjęciu z narzędzia, ponieważ materiał może częściowo wracać do wcześniejszej formy. O ile pomiary kolejnych egzemplarzy zaczynają wykazywać stałą tendencję w jednym kierunku, może to wskazywać na zmianę warunków procesu, a nie przypadkową różnicę pojedynczego elementu. Wtedy analizuje się ustawienia, stan narzędzi, sposób podawania blachy oraz właściwości aktualnie wykorzystywanego materiału. Takie podejście umożliwia rozpatrywać powtarzalność jako cechę całego procesu, a nie tylko finalny wynik pomiaru jednej części.

Dodatkowe informacje: tłoczenie detali.

Leave a Comment